Risicodragend vermogen

Risicodragend vermogen vs vreemd vermogen

In tegenstelling tot vreemd vermogen, zoals bankleningen, hoeft risicodragend vermogen vaak niet of pas laat terugbetaald te worden. Het vergroot je eigen vermogen, wat gunstig is voor de solvabiliteit van je onderneming. Daardoor wordt je bedrijf financieel sterker en aantrekkelijker voor toekomstige investeerders.

Voorbeelden van risicodragend kapitaal

Er zijn verschillende vormen van risicodragend kapitaal, elk met hun eigen kenmerken:

• Eigen vermogen: ingebracht door de oprichters of aandeelhouders van de startup.
• Achtergestelde lening: een lening die pas wordt terugbetaald nadat alle andere schuldeisers zijn voldaan.
• Informal investors/business angels: particuliere investeerders die niet alleen geld, maar vaak ook kennis en netwerk meebrengen.
• Converteerbare leningen: leningen die bij een volgende investeringsronde kunnen worden omgezet in aandelen.

Waarom het belangrijk is voor startups

Startups, zeker kennisintensieve startups, hebben vaak een lange ontwikkeltijd en dragen hoge risico’s. Traditionele financiers zoals banken zijn hierdoor terughoudend. Risicodragend vermogen is dan vaak de enige optie om toch te kunnen groeien.

Het voordeel is dat je met dit soort financiering meer ruimte hebt om te investeren in innovatie en ontwikkeling, zonder dat je direct onder druk staat om terug te betalen. Je krijgt dus ademruimte.

Hoe trek je risicodragend vermogen aan?

Het aantrekken van risicodragend kapitaal vraagt om een goede voorbereiding. Financiers willen begrijpen waar ze hun geld aan toevertrouwen. Je moet dus aantonen dat je idee vernieuwend en kansrijk is en dat het de potentie heeft om op te schalen. Een goed uitgewerkt businessmodel vormt daarbij de basis. Hierin beschrijf je de financiële strategie die je voor ogen hebt, van hoe je het risicodragende kapitaal inzet, welke resultaten je verwacht en binnen welk tijdsbestek je die wilt realiseren. Ook werk je in dit plan een markt- en concurrentieanalyse uit. Daarmee laat je zien dat je weet welke positie je inneemt binnen het speelveld. Daarnaast speelt het team een grote rol. Investeerders willen vertrouwen hebben in de mensen achter de onderneming. Een team met relevante ervaring en dat complementair is aan elkaar geeft dat vertrouwen en maakt duidelijk dat de uitvoering in goede handen is.

Waar vind je financierders?

Er zijn meerdere routes om risicodragend vermogen aan te trekken:

• Regionale ontwikkelingsmaatschappijen (ROM’s): Deze publieke instellingen investeren risicodragend in innovatieve bedrijven die bijdragen aan de regionale economie. Hun doel is niet alleen financieel rendement, maar ook het versterken van lokale werkgelegenheid en innovatiekracht. In Brabant is dat de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM).
• Business angels: Business angels investeren hun eigen geld in ruil voor een belang in je bedrijf en delen vaak ook hun netwerk, kennis en ondernemerservaring. Ze stappen doorgaans in tijdens een vroege fase en bieden waardevolle begeleiding naast financiële steun.
• Crowdfundingplatforms met risicokapitaal: Via crowdfunding kun je kapitaal ophalen bij een groot aantal particuliere investeerders die ieder een klein aandeel in je bedrijf nemen. Het is een toegankelijke manier om je idee te toetsen in de markt en tegelijkertijd een betrokken achterban op te bouwen bij je onderneming.
• Innovatie- en investeringsprogramma’s: Diverse (semi-)overheidsprogramma’s ondersteunen startups met risicodragend kapitaal of garanties, zoals de financiering van Starterslift. Deze initiatieven richten zich vaak op kennisintensieve of duurzame bedrijven met groeipotentie, en combineren financiering met begeleiding of coaching.
• Family, Friends & Fools (FFF): In de allereerste fase van je onderneming kan financiering afkomstig zijn van mensen uit je directe omgeving: familie, vrienden of kennissen. Deze vorm van risicokapitaal is laagdrempelig en gebaseerd op vertrouwen, maar vraagt om duidelijke afspraken. Ben helder over de potentiële risico’s, je familie of vrienden kunnen immers hun geld kwijtraken. Leg ook altijd schriftelijk vast onder welke voorwaarden het geld wordt verstrekt (als lening of als investering) om misverstanden te voorkomen als je succesvol bent en je bedrijf verder groeit.

Hoe risicovol is risicokapitaal?

Het woord ‘risico’ roept bij veel mensen direct een voorzichtige reactie op. Toch is het in de praktijk vooral de investeerder die het grootste risico draagt. Als het bedrijf minder succesvol blijkt dan verwacht, bestaat de mogelijkheid dat de investering (deels) verloren gaat. Dit risico is groter in jonge bedrijven of startups zonder sterke bewezen prestaties. Volgens ervaringen in de markt wordt aangenomen dat bij business angels soms minder dan de helft van de investeringen resulteert in winstgevende ondernemingen. Aan de andere kant, als een investering wél slaagt, kan het rendement ver uitstijgen boven wat gangbaar is bij veiligere beleggingen. In dat opzicht moet risicokapitaal worden gezien als een balans tussen de kans op hoog rendement én de reële kans op geheel of gedeeltelijk verlies.

Risico’s en rendement

Bij risicokapitaal geldt de algemene regel: hoe hoger het risico, hoe hoger de rendementseis van de investeerder. In de praktijk bewegen rendementseisen vaak tussen 10% en 30% per jaar, afhankelijk van de fase van het bedrijf, de volatiliteit van de markt en het strategisch potentieel.

Echter, risicokapitaal is niet de enige route. Soms wordt er gekozen voor een hybride of leningachtige constructie, zoals een achtergestelde lening of converteerbare lening. Bij een achtergestelde lening geldt dat de terugbetaling pas is verplicht nadat alle reguliere schuldeisers zijn voldaan in geval van faillissement. Dit verhoogt het risico voor de geldverstrekker, waardoor hij vaak een hogere rente verlangt.

De keuze tussen eigen vermogen en vreemd vermogen (lening) draait dus om de afweging tussen controle, kosten en risico. Een lening dwingt tot vaste rente- of aflossingsverplichtingen, zelfs wanneer de onderneming (tijdelijk) minder presteert. Eigen risicokapitaal is flexibeler in terugbetaling, maar vereist dat de ondernemer winst en vaak ook zeggenschap deelt.

Starterslift verstrekt een achtergestelde lening in de meest vroege fase van je startup. Ondanks het hoge risico hanteren we een relatief lage rente (in 2025 is dit 7%) en verlangen we geen zeggenschap in je bedrijf of aanvullende rendementseisen. We zijn er om innovatie mogelijk te maken en nieuw ondernemerschap aan te jagen. De lening moet je terugbetalen, ook als je startup niet zo succesvol wordt als gehoopt.